Komt een trainee bij het waterschap

Komt een trainee bij het waterschap… Deze titel stond boven het stuk cabaret waarmee wij (Joël en Hein) het podium betraden tijdens een afdelingsoverleg bij WSHD. Een figuurlijk en letterlijk podium om onze verwonderingen bij het waterschap handen en voeten te geven. Verwonderingen over het vele e-mailen en vergaderen. Tijdslurpende randzaken waardoor veel waterschapwerkers relatief weinig bezig zijn met de kerntaken, waarop ze ooit vol idealen gesolliciteerd hadden. In de vorm van een stukje cabaret hebben we op een ludieke manier onze verwonderingen gedeeld. Over e-mailen bijvoorbeeld: “In mijn eerste week dacht ik dat het sturen van e-mails wellicht bij de nieuwe normering hoorde, want 40 jaar geleden bouwden we dijken zonder e-mails te versturen. Al vrij snel kwam ik erachter dat dit niet waar was, maar ook dat het wel super praktisch is om e-mail te gebruiken. Ik had namelijk al vrij snel uitgerekend dat als we alle e-mails van het waterschap zouden uitprinten en aan elkaar zouden lijmen, we een klimaatdijk kunnen bouwen die tot 2073 aan de norm voldoet.” En over het vele vergaderen: “Door de combinatie van flexwerken en papierloos-werken is het agendaloos-vergaderen tot een ware kunst verheven.”

Na dit stukje cabaret zijn we met de deelnemers van het afdelingsoverleg het gesprek aangegaan om te inventariseren wat voor hen de energie weghaalt in het dagelijkse werk. Daar kwamen meer onderwerpen voorbij dan de door ons aangekaart email- en vergaderpraktijken. In het groepsgesprek hebben we expliciet gefocust op de vraag wat ze zelf kunnen doen om het te veranderen. Afsluitend moest men iets opschrijven wat ze diezelfde week nog konden doen om voortaan meer met hun kerntaken bezig te zijn en daardoor meer werkplezier te ervaren. Wij vonden het erg leuk en leerzaam om dit gesprek met de afdeling aan te gaan en merkten dat onze verwonderingen voor de aanwezigen een ‘feest’ van herkenning waren.

Auteurs: Hein Tanis en Joël Verstoep

Kennistrip in Noord-Holland

Als onderdeel van ons opleidingsprogramma hebben wij de opdracht gekregen om een aantal kennistrips te organiseren. Maar wat is een kennistrip eigenlijk?  Moeten wij dan kennis ophalen? Of juist onze eigen kennis delen met anderen? Gaan we als een groep ‘toeristen’ op veldbezoek? Of staat misschien teambuilding centraal? Of is het een dag waarop je zo veel kennis vergaart dat je er letterlijk van gaat trippen? Het is maar net hoe je het bekijkt.

Hoe dan ook, de eerste kennistrip  vond plaats in april 2016. Met zijn twintigen zijn we de dag begonnen in Petten. Hier waren we te gast bij de werf voor een presentatie over de Hondsbossche zeewering. Rob Bakker, van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, heeft ons ten eerste uitgebreid verteld over het project ‘Kust op Kracht’ en heeft ons vervolgens een boeiende en winderige rondleiding gegeven waarbij we op het uitkijkpunt eindigden. Hartstikke mooi om te horen over het verloop van dit project, de uitdagingen en kansen die er lagen en vervolgens zo’n prachtig eindresultaat te zien. Iets om trots op te zijn!

Eenmaal uitgewaaid in Petten hebben we onze trip vervolgd richting Texel. Al carpoolend kwamen we aan in Den Helder waar we natuurlijk met de boot moesten oversteken. Omdat we inmiddels allemaal ambtenaren waren, moesten we natuurlijk stipt om 12 uur lunchen. Dat kwam goed uit, want niks zo mooi als je boterhammetje eten met uitzicht op zee!

Aangekomen op Texel, hebben we een bezoek gebracht aan de zilte proefboerderij van Marc van Rijsselberghe. ‘Proef’ had hier twee betekenissen. (1) Er werd hier geëxperimenteerd met verschillende gewassen en (2) het is een plek waar we de producten letterlijk konden proeven. De andere invalshoek van deze Texelse ondernemer vond ik erg interessant: de focus bij veel waterschappen ligt op dit moment juist bij het tegen gaan van verzilting van de grond. Dit kunnen we niet voor eeuwig en altijd blijven doen. Met deze benadering maak je juist gebruik van het probleem. Goed om te weten is dat de gewassen, bijvoorbeeld aardappelen, die op zilte grond groeien veel smaakvoller en zoeter zijn dan normale aardappelen. Dat hebben we zelf ondervonden!

Gelukkig hoefde de vrijdag middag borrel daarna dus niet op een lege maag. Er is namelijk ook een hoop kennis te verzamelen als het gaat om het gebruik van water door de Texelse brouwerij. Al met al een zeer geslaagde en gezellige eerste kennistrip!

Auteur: Lieke Hüsken
Datum: maart 2017

Kick-off jaar twee met Jochem Uytdehaage

En toen was het eerste jaar alweer voorbij! Bij de kick-off meeting van jaar twee op 23 januari kwam dit toch als een soort van verrassing. Het eerste jaar is echt voorbij gevlogen! We trapten de dag af met een curieus maar vrolijk gekleurd drankje en een taartje. Eerste conclusie: bij waterschap Rivierenland wordt goed voor ons gezorgd.

Eind 2016 kregen we de kans om mee te denken en te beslissen over ons trainingsprogramma voor 2017. Het programma dat werd gepresenteerd bij de kick-off stemde ons dan ook zeer gunstig. Tweede conclusie: het gaat een mooi jaar worden!

Halverwege de ochtend nam Jochem Uytdehaage het stokje over voor inspiratiesessie. Ik moest even diep graven in mijn geheugen wie er ook alweer bij die naam hoort. O ja, Olympisch goud bij het schaatsen in 2002. Jochem nam ons mee in zijn carrière en wat hij geleerd heeft over presteren op niveau. Wat ik gaaf vond was zijn openheid over zichzelf en zijn ervaringen (ups en downs) en de energie waarmee hij ons meenam in zijn verhaal. Concepten die al eerder in de trainingen aan bod waren gekomen, zoals de verhouding tussen ‘productie’ en ‘productie capaciteit’ (o.a. van Stephen Covey), kwamen langs. Maar hij bracht ook nieuwe concepten in. Bijvoorbeeld het concept van de verschillende bronnen van energie (spirit, mentaal, emotie, fysiek) die samen je vermogen om te presteren bepalen. Geeft toch altijd weer stof tot nadenken en naar jezelf kijken. Derde conclusie: bij presteren komt meer kijken dan je denkt.

Na de lunch was er tijd voor een pitch-ronde van de trainees. Iedereen presenteerde in 5 minuten de opdracht waar zij of hij nu aan werkt. We hadden dat gevraagd aan de programmagroep: in een groep van 20 bespreek je dat niet met iedereen bij de borrel. En het traineeship zou het traineeship niet zijn als je niet een feedbackpunt moest benoemen. Ik heb echt veel geleerd over de opdrachten van mijn mede-trainees, dus erg blij dat we dit gedaan hebben. Voor herhaling vatbaar wat mij betreft, bijvoorbeeld na de laatste wissel in mei 2017.

Auteur: Jelle Baumgärtel
Datum: 23 januari 2017

Plastic bij gemaal Katwijk

Sinds september ben ik bij Rijnland aan de slag bij afdeling Beleid en Planontwikkeling, team Integraal Wateradvies. Voor mijn hoofdopdracht ben ik ‘trekker’ van een klein project om plastic drijfvuil af te vangen bij het Willem-Alexandergemaal in Katwijk. Bij dat gemaal mondt de Oude Rijn uit in de Noordzee: de laatste kans dus om het plastic te onderscheppen voordat het plastic soep wordt. Rijnland heeft besloten om actie te ondernemen tegen de plastic soep, ook al is hier nog geen wettelijke verplichting voor.

Rijnland trekt hierin samen op met de Grondstofjutters: een sociale onderneming die op het strand van Katwijk werkt aan het plastic-probleem. In het project maken we gebruik van hun kennis en netwerk om de oplossing bij het gemaal te optimaliseren. Uiteindelijk doel van het project is om nieuwe technieken te testen om meer plastic af te vangen en daarbij op verschillende manieren meer bewustwording over plastic drijfvuil te creëren.

Mijn werkzaamheden zijn heel divers. Het project is nog in een vroeg stadium en de koers kan nog worden aangepast. Het is belangrijk de mensen te betrekken die er (later) mee te maken krijgen: bijvoorbeeld afdeling communicatie, de gemaalbeheerder, en het bestuur van Rijnland. Bij het opstellen van een samenwerkingsovereenkomst met de Grondstofjutters heb je de juridisch adviseur nodig die even mee kijkt. Kortom: ik maak en houd overzicht van alles wat moet gebeuren en is besloten. En ik stroop mijn mouwen soms ook nog letterlijk op: zo heb ik nu al een aantal keer plastic gesorteerd en gecategoriseerd. Lekker naar buiten voor de afwisseling!

Auteur: Jelle Baumgärtel
Datum: maart 2017

Het was ook verkiezingstijd voor de trainees!

Terwijl alle lijsttrekkers druk bezig waren met campagne voeren, was het aan ons om voor onszelf campagne te gaan voeren. De selectie voor de laatste periode van 8 maanden kwam er namelijk aan. Een spannende tijd voor ons, aangezien we dan weten waar en met welke laatste opdracht wij aan de slag gaan vanaf mei.

Op vrijdag 10 maart 2017 heeft de programmagroep van ons traineeshipprogramma bij elkaar gezeten om ons te verdelen over de verschillende opdrachten die zijn ingebracht door de deelnemende waterschappen. Aan ons om een pitch voor te bereiden waarin wij onze wensen, ontwikkelpunten en het geleerde uit de vorige opdrachten presenteren aan de programmagroep. Ieder was vrij om de pitch naar eigen hand te maken en te presenteren. Zo hebben verschillende trainees sprankelende filmpjes of gelikte presentaties gemaakt. Weer anderen hebben een duidelijk verhaal geschreven. De programmagroep is hiermee gaan worstelen om iedereen een zo goed mogelijke opdracht toe te kunnen wijzen.

En dan was het maandag 13 maart. De dag van de uitslag. De dag waar alle trainees naar uit keken. Henk de Ruiter, programmamanager van het traineeship, heeft iedereen persoonlijk benaderd om de uitslag te delen. De eerste reacties van de trainees waren divers. Zo waren er mensen erg blij met de opdracht. Anderen waren nog wat afwachtend en wilde graag eerst weten wat de opdracht precies is. En weer anderen waren op z’n minst verrast. Meer informatie over de nieuwe opdrachten, zullen we binnenkort delen op deze website.

Auteur: Olivier Schoemaker
Datum: 16-03-2017

Verwonder je bij het HWBP!

“Verwondering is het begin van alle wijsheid” (Aristoteles)
 
Wil je wijzer worden, dan moet je jezelf verwonderen, zo blijkt uit bovenstaande citaat van één van de grootste filosofen. Wij als trainees komen met een frisse blik organisaties binnen waarbij we zaken tegenkomen die collega’s met een al doorgezakte stoel niet meer opvallen. Nieuwelingen met verse kennis vanuit de schoolbanken en op de hoogte van de nieuwste trends zijn onmisbaar en kunnen organisaties doen veranderen in de richting die nodig is.
Niet alleen doen trainees een verwonderopdracht om iets nieuws binnen de waterschappen te introduceren. Het is ook mooi als wij de verwonderingen met de andere collega’s kunnen delen, zodat ze bewust worden van zaken die ze nooit zijn opgevallen.

 

Collega-trainee Olivier en ik besloten daarom onze verwonderingen bij het HWBP te presenteren aan de programmadirectie. Niet in een saaie presentatie, maar in een ludieke quiz. Vragen als “Wat typeert de bedrijfscultuur van het HWBP?” met als goede antwoorden “chaotisch en ad hoc “en “resultaatgericht en ambitieus”. Of de vraag “Hoeveel directeuren/teammanagers heeft het HWBP?”, waarbij “Iets teveel van beide” het juiste antwoord was. Tot slot stelden we nog de vraag wat het minst sober en doelmatig was binnen het HWBP, aangezien projecten op een dergelijke wijze moeten worden uitgevoerd. Misschien wat gevoelig, maar het  kerstdiner (goede antwoord) maakte het werken bij het HWBP extra leuk, om het even subtiel te houden.
We hebben niet directe feedback gegeven, maar onze collega’s de kans gegeven om zelf na te denken over de dingen die ons opvielen. Het overbrengen in de vorm van een quiz werd zeer goed ontvangen door de HWBP collega’s. Het doorbrak even de dagelijkse werkzaamheden. Het was een leuk en energievol kwartiertje!

Auteur: Jordy van Dienst
Datum: 01-03-2017

Kunstmatige intelligentie in het waterbeheer

Steeds meer waterschappen houden zich bezig met innovatie. Dat is maar goed ook! Vaak wordt bij innovatie binnen waterschappen gesproken over energie, milieu en methodieken. Maar we kunnen nog een stap verder: kunstmatige intelligentie (KI). Klinkt als toekomstmuziek, maar het is dichterbij dan je denkt. Daarom was op 20 februari bij waterschap Rivierenland een bijeenkomst over KI in het waterbeheer. De bijeenkomst werd georganiseerd door Björn Prudon van Waterwegen. Kees Vonk, secretaris-directeur van WSRL trapte de bijeenkomst af.

Carlo van de Weijer, verbonden aan de TU Eindhoven en werkzaam bij TomTom, gaf een presentatie over de exponentiële groei van technologie. Hij noemt de zogenoemde 6 D’s:
(1) digitized: steeds meer informatie wordt gedigitaliseerd;
(2) deception: exponentiële trends beginnen langzaam, maar schieten al heel snel de pan uit.
(3) disruptive: een product dat net op de markt komt is al achterhaald;
(4) demonetized: technologie wordt steeds goedkoper;
(5) dematerialized: producten of functies komen steeds meer in één apparaat te zitten;
(6) democratized: steeds meer mensen krijgen toegang tot technologie.

Daarnaast gaf Carlo een kijkje in de keuken bij TomTom waarbij wij te weten kwamen hoe zij KI inzetten voor het bepalen van routes van mensen in de auto. KI heeft echter ook een keerzijde. Het kent namelijk geen moraal en beslist alleen op basis van regels en parameters. Daarom moeten we “KI stout maken” zegt Carlo. Hij bedoelt dat we het systeem robuust moeten maken. Een stap verder doet Nassim Taleb, vertelt Carlo: van robuust naar antifragiel, een systeem dat niet hetzelfde blijft in een chaotische situatie, maar juist leert en zich aanpast.

Na de indrukwekkende presentatie van Carlo begon een werksessie over wat we met KI vandaag (0-5 jaar), morgen (10-20 jaar) en overmorgen (2117) kunnen doen in het waterbeheer. De ideeën voor in de toekomst liepen enorm uiteen: van een “weather on demand” systeem tot nanorobots die in de watergangen onderhoud plegen en samen kunnen klonteren op dingen te doen die nodig zijn.

Na de pauze werden deze wilde ideeën door een presentatie van Jan Visser van Liandon wat gestuurd richting databeheer. Liandon gebuikt ‘Big data’ om te bepalen welke faalkansen er zijn bij hun assets. Het betreft een meer “decision support” systeem. Niet een KI systeem dus, maar in de vervolgsessie bleek dat deze big data een eerste stap zou zijn richting het toepassen van KI in het waterbeheer. Eerst de data op orde. We hebben met zijn allen nog een lange weg te gaan. Met een prachtige tekening van Wouter Boog van JAM Visual Thinking is de oogst van deze dag samengevat en door het grote succes reden voor vervolg!

Auteur: Jordy van Dienst
Datum: 21-02-2017

Loopbaanoriëntatie: wat moet ik met al die kwaliteiten?

Met deze vraag in ons achterhoofd zijn we aan de slag gegaan met het kernkwadrantenmodel van Daniel Ofman tijdens de eerste trainingsdag in 2017. Met dit model krijg je je sterke en zwakke punten helder met als doel de balans te vinden tussen de eigen positieve kernkwaliteiten, de valkuilen en uitdagingen. Na het in groepsverband in kaart brengen van allerlei kwaliteiten, was het tijd om niet te bescheiden te zijn en jezelf verschillende kwaliteiten toe te kennen. Voor de een was het een ontdekking van zijn of haar kwaliteiten en voor de ander was het een opfrissing. Zo was het doel van de training voor iedereen anders. De een wilde graag weten welke kwaliteiten hij of zij heeft, waarbij de ander wilde weten op welke manier zijn of haar kwaliteiten inzetbaar zijn binnen de waterschappen. En misschien zijn ze wel beter inzetbaar buiten de waterschappen. Met deze verschillende doelstellingen zijn we aan de slag gegaan onder leiding van Dave Niks.

Na het scherp maken van de kernkwaliteiten, valkuilen en uitdagingen was het tijd om jezelf neer te zetten voor de groep om een korte pitch te geven. Het was mooi om te zien hoe iedereen dit op zijn of haar eigen manier deed en de resultaten waren dan ook verrassend goed! Waar de een mooie metaforen wist te gebruiken, was de ander juist vanuit het hart aan het pitchen. Al met al is iedereen weer aan het denken gezet over de eigen persoonlijke ontwikkeling na deze training. Later in het jaar is er een vervolg op deze dag.

Auteur: Olivier Schoemaker
Datum: 13-02-2017