Dokhaven: afvalwater zuiveren onder de grond

Onder de grond? Jazeker, Dokhaven is de enige rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) in Nederland die onder de grond is gebouwd. In 1987 is de zuivering gebouwd in het Rotterdamse Charlois en viert daarmee haar 30ste verjaardag. Onder het Dokhavenpark wordt het rioolwater van zo’n 500.000 inwoners van Rotterdam gezuiverd. Waarom onder de grond vraag je je af? Simpelweg omdat er in Rotterdam geen ruimte meer was voor een bovengrondse zuivering.

Voor de waterschapstalenten stond vrijdag 2 juni in het teken van deze zuivering. Als trainees kregen wij de opdracht om te kijken naar welke ‘duurzame’ innovatie het best toegepast kan worden op de RWZI. Een RWZI verbruikt namelijk erg veel energie tijdens het zuiveringsproces. Waterschap Hollandse Delta heeft onder meer om die reden net als alle andere waterschappen en het Rijk de zogenoemde Green Deal Energie getekend. Deze overeenkomst stelt dat alle waterschappen vanaf 2025 energieneutraal zijn. We moeten opschieten dus!

2 juni begon met een presentatie over de in’s en out’s van de zuivering door Charlotte van Erp Taalman Kip en Olaf Duin, innovatietechnologen bij het waterschap. Vervolgens kregen wij van hen een rondleiding door de zuivering waarbij we elke stap van het zuiveringsproces te zien kregen. De ‘2de trap beluchting’, zoals het heet (bacteriën worden van zuurstof voorzien zodat ze ‘afval’ kunnen opruimen), gebeurt door middel van grote verticaal roterende schroeven. De schroeven zijn enorme energieslurpers. Dit is meteen een bruggetje naar de opdracht die wij kregen voorgeschoteld.

Terug op het waterschapskantoor werd ons de casus voorgelegd waarbij we moesten nadenken over oplossingen om het energieverbruik terug te dringen.
Niets doen, bellenbeluchting plaatsen (een techniek waarbij door geperforeerde buizen op de bodem van watertanks lucht wordt geblazen) het plaatsen van zonnecellen of het plaatsen van windmolens waren de scenario’s. Aan de hand van een multicriteria-analyse gaven wij advies aan het waterschap. Hoewel de euro’s vaak de grootste rol spelen bij dergelijke beslissingen, kregen wij de kans inzicht te geven in andere criteria, die niet allemaal in geld uit te drukken zijn. Denk aan samenwerking met andere waterschappen of overheden op gebied van kennis en duurzaamheid, de personeelstevredenheid (nieuwe, duurzame snufjes vindt nagenoeg iedereen tof) en het imago. Helemaal gaaf is dat de inzichten van de trainees wat betreft deze criteria meegenomen worden in een voorstel naar het bestuur! Een nuttige, gezellige en voldane dag!

Wil je meer weten over de stappen in het zuiveringsproces op een RWZI? Bekijk dan onderstaande filmpje!

Kennistrip in Noord-Holland

Als onderdeel van ons opleidingsprogramma hebben wij de opdracht gekregen om een aantal kennistrips te organiseren. Maar wat is een kennistrip eigenlijk?  Moeten wij dan kennis ophalen? Of juist onze eigen kennis delen met anderen? Gaan we als een groep ‘toeristen’ op veldbezoek? Of staat misschien teambuilding centraal? Of is het een dag waarop je zo veel kennis vergaart dat je er letterlijk van gaat trippen? Het is maar net hoe je het bekijkt.

Hoe dan ook, de eerste kennistrip  vond plaats in april 2016. Met zijn twintigen zijn we de dag begonnen in Petten. Hier waren we te gast bij de werf voor een presentatie over de Hondsbossche zeewering. Rob Bakker, van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, heeft ons ten eerste uitgebreid verteld over het project ‘Kust op Kracht’ en heeft ons vervolgens een boeiende en winderige rondleiding gegeven waarbij we op het uitkijkpunt eindigden. Hartstikke mooi om te horen over het verloop van dit project, de uitdagingen en kansen die er lagen en vervolgens zo’n prachtig eindresultaat te zien. Iets om trots op te zijn!

Eenmaal uitgewaaid in Petten hebben we onze trip vervolgd richting Texel. Al carpoolend kwamen we aan in Den Helder waar we natuurlijk met de boot moesten oversteken. Omdat we inmiddels allemaal ambtenaren waren, moesten we natuurlijk stipt om 12 uur lunchen. Dat kwam goed uit, want niks zo mooi als je boterhammetje eten met uitzicht op zee!

Aangekomen op Texel, hebben we een bezoek gebracht aan de zilte proefboerderij van Marc van Rijsselberghe. ‘Proef’ had hier twee betekenissen. (1) Er werd hier geëxperimenteerd met verschillende gewassen en (2) het is een plek waar we de producten letterlijk konden proeven. De andere invalshoek van deze Texelse ondernemer vond ik erg interessant: de focus bij veel waterschappen ligt op dit moment juist bij het tegen gaan van verzilting van de grond. Dit kunnen we niet voor eeuwig en altijd blijven doen. Met deze benadering maak je juist gebruik van het probleem. Goed om te weten is dat de gewassen, bijvoorbeeld aardappelen, die op zilte grond groeien veel smaakvoller en zoeter zijn dan normale aardappelen. Dat hebben we zelf ondervonden!

Gelukkig hoefde de vrijdag middag borrel daarna dus niet op een lege maag. Er is namelijk ook een hoop kennis te verzamelen als het gaat om het gebruik van water door de Texelse brouwerij. Al met al een zeer geslaagde en gezellige eerste kennistrip!

Auteur: Lieke Hüsken
Datum: maart 2017

Kick-off jaar twee met Jochem Uytdehaage

En toen was het eerste jaar alweer voorbij! Bij de kick-off meeting van jaar twee op 23 januari kwam dit toch als een soort van verrassing. Het eerste jaar is echt voorbij gevlogen! We trapten de dag af met een curieus maar vrolijk gekleurd drankje en een taartje. Eerste conclusie: bij waterschap Rivierenland wordt goed voor ons gezorgd.

Eind 2016 kregen we de kans om mee te denken en te beslissen over ons trainingsprogramma voor 2017. Het programma dat werd gepresenteerd bij de kick-off stemde ons dan ook zeer gunstig. Tweede conclusie: het gaat een mooi jaar worden!

Halverwege de ochtend nam Jochem Uytdehaage het stokje over voor inspiratiesessie. Ik moest even diep graven in mijn geheugen wie er ook alweer bij die naam hoort. O ja, Olympisch goud bij het schaatsen in 2002. Jochem nam ons mee in zijn carrière en wat hij geleerd heeft over presteren op niveau. Wat ik gaaf vond was zijn openheid over zichzelf en zijn ervaringen (ups en downs) en de energie waarmee hij ons meenam in zijn verhaal. Concepten die al eerder in de trainingen aan bod waren gekomen, zoals de verhouding tussen ‘productie’ en ‘productie capaciteit’ (o.a. van Stephen Covey), kwamen langs. Maar hij bracht ook nieuwe concepten in. Bijvoorbeeld het concept van de verschillende bronnen van energie (spirit, mentaal, emotie, fysiek) die samen je vermogen om te presteren bepalen. Geeft toch altijd weer stof tot nadenken en naar jezelf kijken. Derde conclusie: bij presteren komt meer kijken dan je denkt.

Na de lunch was er tijd voor een pitch-ronde van de trainees. Iedereen presenteerde in 5 minuten de opdracht waar zij of hij nu aan werkt. We hadden dat gevraagd aan de programmagroep: in een groep van 20 bespreek je dat niet met iedereen bij de borrel. En het traineeship zou het traineeship niet zijn als je niet een feedbackpunt moest benoemen. Ik heb echt veel geleerd over de opdrachten van mijn mede-trainees, dus erg blij dat we dit gedaan hebben. Voor herhaling vatbaar wat mij betreft, bijvoorbeeld na de laatste wissel in mei 2017.

Auteur: Jelle Baumgärtel
Datum: 23 januari 2017

Het was ook verkiezingstijd voor de trainees!

Terwijl alle lijsttrekkers druk bezig waren met campagne voeren, was het aan ons om voor onszelf campagne te gaan voeren. De selectie voor de laatste periode van 8 maanden kwam er namelijk aan. Een spannende tijd voor ons, aangezien we dan weten waar en met welke laatste opdracht wij aan de slag gaan vanaf mei.

Op vrijdag 10 maart 2017 heeft de programmagroep van ons traineeshipprogramma bij elkaar gezeten om ons te verdelen over de verschillende opdrachten die zijn ingebracht door de deelnemende waterschappen. Aan ons om een pitch voor te bereiden waarin wij onze wensen, ontwikkelpunten en het geleerde uit de vorige opdrachten presenteren aan de programmagroep. Ieder was vrij om de pitch naar eigen hand te maken en te presenteren. Zo hebben verschillende trainees sprankelende filmpjes of gelikte presentaties gemaakt. Weer anderen hebben een duidelijk verhaal geschreven. De programmagroep is hiermee gaan worstelen om iedereen een zo goed mogelijke opdracht toe te kunnen wijzen.

En dan was het maandag 13 maart. De dag van de uitslag. De dag waar alle trainees naar uit keken. Henk de Ruiter, programmamanager van het traineeship, heeft iedereen persoonlijk benaderd om de uitslag te delen. De eerste reacties van de trainees waren divers. Zo waren er mensen erg blij met de opdracht. Anderen waren nog wat afwachtend en wilde graag eerst weten wat de opdracht precies is. En weer anderen waren op z’n minst verrast. Meer informatie over de nieuwe opdrachten, zullen we binnenkort delen op deze website.

Auteur: Olivier Schoemaker
Datum: 16-03-2017

Masterclass Juridisch Projectmanagement: Is mijn lijn op orde?

Als trainee ben je met van alles bezig, zo ook het organiseren van een masterclass juridisch projectmanagement voor waterschappers en Rijkswaterstaters. In samenwerking met een aantal advocaten van Pels Rijcken heb ik een masterclass mogen organiseren. In deze masterclass stond het maken van strategische keuzes vanuit juridisch perspectief in dijkversterkingsprojecten centraal. In de praktijk blijkt namelijk dat het succes van projecten staat of valt met een overtuigende motivering van afwegingen die in de voorbereiding van een project zijn gemaakt. De rode draad van de masterclass was dan ook de vraag: ‘is mijn lijn op orde?’. Ofwel, heb ik mijn afwegingen van begin tot eind goed onderbouwd en vastgelegd en niet ‘bedacht onder de douche of op de fiets’.

Uit het hele land waren er belangstellenden van zowel waterschappen als Rijkswaterstaat naar de masterclass gekomen. De deelnemers zijn na een plenaire start aan de slag gegaan met drie verschillende casussen: project Stadsdijken in Zwolle (waterschap Drents Overijsselse Delta), project Ravenstein – Lith (waterschap Aa en Maas) en project Noordelijke Maasvallei (waterschap Peel en Maasvallei). Niet alleen zijn de casusinbrengers geholpen met nieuwe inzichten, maar ook hebben de deelnemers nieuwe inzichten en manieren gekregen om mee te nemen in de eigen projecten. De advocaten van Pels Rijcken hebben de deelnemers ook een checklist meegegeven om ‘de lijn’ goed te analyseren en uiteindelijk goed op orde te krijgen.

Auteur: Olivier Schoemaker
Datum: 14-12-2017